De verschillende schrijfwijzes zijn ontstaan door de vertaalwijze.
Zo is "Tai chi quan" (T'ai Chi Ch'uan) een Wade-Giles vertaling, soms afgekort als Wade, is een systeem voor de romanisatie (fonetische weergave) van de Chinese taal, gebaseerd op het Mandarijn. Het systeem werd ontwikkeld op basis van een systeem van Thomas Wade dat in de medio-negentiende eeuw was opgesteld. Samen met het Chinees-Engelse woordenboek van Herbert Giles uit 1912 ontstond het Wade-Giles-systeem. Wade-Giles was het grootste deel van de 20e eeuw het belangrijkste systeem voor transcriptie van het Chinees in de Westerse wereld. Het is nu grotendeels vervangen door de officiële Pinyin-transcriptie (Taijiquan).
Het Pinyin is één van de vele transcriptiesystemen die uitgedacht zijn om Chinese klanken in Romeins alfabet te kunnen weergeven. Pinyin werd in 1958 goedgekeurd als transcriptie-systeem door de regering van de Volksrepubliek China en in 1979 officieel in gebruik genomen en vervangt het Wade-Giles systeem. De Pinyin-transcriptie van de uitspraak van een karakter kan opgesplitst worden in drie onderdelen: de toon, de beginklank en de eindklank. Quan of Ch'uan betekent letterlijk: vuist
Beginklanken
Bij het uitspreken van p, t, k, c, ch en q moet je veel adem uitblazen en plotseling de lucht uit je mond laten ontsnappen, zodat een duidelijke plofklank ontstaat.
- b: als de 'b' in het woord baard
- p: als de 'p' in paard, maar goed aanblazen en met een duidelijk plofklank
- d: als de 'd' in vrijdag
- t: als de 't' van toen, hard aanblazen
- g: als de 'k' in kaas
- k: ook als 'k' in kaas, maar aanblazen en met plofklank
- h: als de 'ch' in lachen, maar helemaal achter in de keel
- m: als 'm' in meer
- n: als 'n' in nee
- l: als 'l' in leeg
- f: als 'f' in fee
- w: als de 'w' in wees
- y: als de 'j' in jaar
- s: als de 's' in slee
- sh: als de 'sj' in sjaal
- c: als de 'ts' in plaats
- ch: als de 'ch' in cha-cha (het snoepje)
- z: als 't z' in het zinnetje 't zal regenen
- zh: als de 'ch' in cha-cha-cha (de dans)
- j: als de 'j' in jungle
- q: als de 'tsj' in hatsjie, zoals u niest
- x: als de 'sj' in de naam Shana
- r: als de Engelse 'r', zoals in right, dus zonder te rollen
Toonklanken
In de tabel zie je links het Pinyin en rechts een aanwijzing voor de uitspraak. Om de duur van de klank aan te geven zijn er verbindingsstreepjes gebruikt. Lees de rechste tekens zoals je dat in het Nederlands zou doen, lees echter over de streepjes heen
- a: 'a-a'
- an: 'a-an'
- ang: 'a-ang'
- ai: 'a-ai'
- ao: 'a-ao'
- o: 'o-oh'
- e: 'uh-uh' (niet als 'u' uitspreken, maar als het stop woordje...)
- en: 'uh-un' (klinkt een beetje als het lidwoord een)
- eng: 'uh-ung'
- ei: 'ee-yi'
- ou: 'oo-oe'
- ong: 'oe-oeng'
- u: 'oe-oe'
- ua: 'oe-a-a'
- uo: 'oe-oh'
- uai: 'oe-a-ai'
- ui: 'oe-ee-ei'
- uan: 'oe-a-an'
- un: 'oe-uh-un'
- uang: 'oe-a-ang'
- i: 'ie-ie'
- ia: 'ie-a-a'
- iao: 'ie-a-ao'
- ie: 'ie-e'
- iu: 'ie-oo-oe'
- ian: 'ie-a-en'
- in: 'ie-ien'
- iang: 'ie-a-ang'
- ing: 'ie-ing'
- iong: 'ie-oe-oeng'
Wanneer de i volgt op sh, ch, zh of r, geeft de i aan dat er op deze beginklanken een soort 'r' volgt, die achter in de mond wordt gevormd.
- zhi: 'zhr'
- chi: 'chr'
- shi: 'shr'
- ri: 'rr'
Wanneer de i volgt op z, c of s, volgt er op deze beginklanken géén 'yie' klank. U houdt de tanden op elkaar. Het lijkt alsof de beginklank slechts langer wordt aangehouden.
- zi: 'dz'
- ci: 'tz'
- si: 'sz'
Eindklanken:
- ü: 'uu-uu'
- üe: 'uu-è'
- üan: 'uu-u-an'
- ün: 'uu-uun'
Let op dat er op de u achter y, j, q en x geen deelteken gezet wordt om de klank 'uu-uu' weer te geven.
- yu: 'juu-uu'
- ju: 'dzjuu-uu'
- qu: 'tsjuu-uu'
- xu: 'sjuu-uu'